Get Adobe Flash player
RENDEMENT Onderzoek laat zien dat 75 procent van de organisatieverandertrajecten niet tot de beoogde resultaten leidt. Sterker, ze leveren allerlei onbedoelde en ongewenste gevolgen. Leiders zijn vervolgens vooral bezig met het managen van de impact van die onbedoelde bijeffecten. In plaats van de vruchten te plukken moeten ze frustratie en gebroken relaties managen. Efficiëntieverbeteringen blijven uit en medewerkers raken gemoraliseerd. Goede leiders bieden vrijheid om te creëren T E K S T S A S K I A VA N D E N M UI J S ENB ER G, D IRECT EU R EN OP RIC HT ER B IOMIMIC RYN L B ij de volgende veranderpo- ging zeggen ze dat ze de ver- andering beter moeten zien te ‘managen’. Wordt nage- dacht hoe ze nog beter kun- nen communiceren wat de ‘sense of urgency’ is; hoe beter te overtui- gen door voor medewerkers te bepalen ‘what’s in it for me’ is. Ze gaan nog meer ‘in control’. Eigenlijk ironisch. We leven in een wereld waarin verandering alles is wat er is. Onze wereld is vol met creativi- teit en aanpassingsvermogen. Niets is ooit echt twee keer hetzelfde. Ook in ons persoonlijk leven veranderen we en passen we ons constant aan, en zijn we getuige van het aanpassingsvermo- gen van onze kinderen, vrienden, col- lega’s. Er zijn miljoenen soorten op aar- de, die allemaal het vermogen hebben te veranderen. Maar wij mensen falen in onze veranderprojecten en beschul- digen elkaar ervan niet om te kunnen gaan met verandering. De natuur is mijn inziens de beste leer- meester als het om verandering gaat. Als we snappen hoe het leven organi- seert, hoe de wereld haar eindeloze di- versiteit en flexibiliteit ondersteunt, dan weten we hoe we organisaties kun- nen creëren met een overvloed aan cre- ativiteit, verandering en diversiteit. Wheatley stelt in ‘A Simpler Way’ dat elk levend wezen – elke bacterie, elke persoon – zich gedurende haar totale levensduur ontwikkelt en verandert, “ZAGEN WE IN HET VERLEDEN VRIJHEID ALS EEN POLITIEK IDEE, OF EEN SPIRITUEEL CONCEPT, NU LIJKT HET IN DE BIOLOGIE EEN CONDITIE VAN HET LEVEN TE ZIJN” 44 | NFM LENTE 2017 omdat het de vrijheid heeft zichzelf te creëren. Een definitie van ‘leven’ in de biologie is dat iets leeft als het in staat is zelf te produceren, zelf te creëren. Daarbij gebruikt men het woord ‘auto- poiese’. Zagen we in het verleden vrij- heid als een politiek idee, of een spiri- tueel concept, nu lijkt het in de biolo- gie een conditie van het leven te zijn. Het leven geeft zichzelf de vrijheid te worden, en zonder de vrijheid om te creëren is er geen leven. Leiders moeten er in onze organi- saties dus rekening mee houden dat iedereen, als een voorwaarde van hun wezen, de vrijheid nodig heeft om zijn eigen leven, zijn werk vorm te geven. Denk maar na over je ervaringen met het managen van anderen, van werkne- mers, kinderen of wie dan ook. Is het je ooit gelukt om iemand een reeks gedetailleerde instructies te geven en dat die dan precies, helemaal volgens de letter werden opgevolgd? Zo’n vol- ledig robotachtige gehoorzaamheid is zeldzaam. Waarschijnlijker is het vol- gende: je geeft iemand duidelijke in- structies, schriftelijk of mondeling, en