Get Adobe Flash player
diversiteit – essay – Weerstand maakt de sector sterker Leg je de bankierseed af omdat je compliant moet zijn of omdat je een maatschappelijke verantwoordelijkheid voelt? Spreek je je uit tegen regelgeving die naar jouw mening een tegengesteld effect heeft op wat wordt beoogd? Hoe ga je om met het belang van de klant? T E K S T L I ES B E T H NOOR DEG RAA F -EELEN S EN MI R ELLA VI SSER V en dat hypotheken gefinancierd worden. Optimisme is in dit geval de veronderstelling dat als we iets aan anderen over la- ten dat zij er dan ook voor zorgen dat het goed gaat. De finan- ciële crisis heeft voor een grote deuk in het vertrouwen van het publiek in de sector gezorgd. Klanten wisten niet meer wat er zou gebeuren. Zouden ze nog wel geld uit de automaat kunnen halen en was de bankier wel zo betrouwbaar als ze dachten? VERT R O U W E N Wat is de rol van vertrouwen in dit proces van transformatie? Vertrouwen wordt door de socioloog Niklas Luhmann gede- finieerd als reductie van complexiteit gebaseerd op vanzelf- sprekendheid of optimisme. Dat betekent dat we niet weten wat er gaat gebeuren, dat we dat ook niet kunnen weten (com- plexiteit) en dat we er daarom op vertrouwen dat het goed gaat. Vertaald naar het financiële systeem betekent deze van- zelfsprekendheid dat we ervan uit kunnen gaan dat er geld uit de geldautomaat komt, dat het pensioen uitgekeerd wordt PARADOX Het antwoord is vooral gezocht in meer toezicht en wet- en re- gelgeving, vanuit de gedachte dat het gedrag van de professio- nals in de sector dan ook zal veranderen. Maar het is de vraag of dit de gewenste cultuurverandering wel voldoende in gang zet en welke onbedoelde neveneffecten hierbij kunnen optre- den. Wanneer je gedrag en ethiek verschuift naar het niveau van wetgeving dan kan dat zoveel regels opleveren dat een sa- menleving niet meer functioneert. Wat bedoeld is om te hel- pen, kan ervoor zorgen dat het systeem stokt. Ook kan het zelfs contraproductief uitpakken. Dan worden initiatieven belemmerd die juist voor de zo gewenste innovatie van de sec- tor van groot belang zijn. De hartenkreet van Peter Blom van Triodos Bank (in het FD van 12 oktober 2015) spreekt boekde- len. Een destijds innovatief concept als Triodos Bank zou on- ijf jaar geleden organiseerde een groep vrouwelij- ke bestuurders en toezichthouders de eerste con- ferentie over het thema ‘herwinnen van vertrou- wen’. Zij zijn ervan overtuigd dat voor het reali- seren van de noodzakelijke veranderingen in de sector meer reflectie op het eigen gedrag nodig is. Maar ook dat het nodig is om verbinding te maken over or- ganisatiegrenzen heen, en met interne en externe toezicht- houders. Alleen met een integrale, sector brede aanpak kan vernieuwing naar een maatschappelijk dienstbare sector wor- den ingezet. De lustrumeditie die in oktober 2015 plaatsvond, stond daarom in het teken van de waarde van weerstand voor het herstel van vertrouwen. 32 | NFM LENTE 2016